قسمت اول : آشنائی با استاندارد مدیریت زیست محیطی ایزو 14001                

مزایا و اهمیت استاندارد سیستم مدیریت زیست محیطی ISO 14001       بالا

• اطمینان از حفاظت محیط زیست « در سطح محلی، ملی، منطقه ای و جهانی »

• بهبود روش های مدیریت، به ویژه ترویج و ترغیب فعالیت مدیریت محیط زیست و بهبود ارتباط برون و درون سازمانی

• در سطح جهانی ورود به سیستم های مدیریت زیست محیطی توافق همه جانبه بوجود خواهد آورد و اعتبار و مقبولیت می آفریند

• کاهش مصرف منابع طبیعی و مواد اولیه

• کاهش مصرف انرژی

• کاهش ضایعات و پسماندها و استفاده از روش های بازیافت

• افزایش رعایت مقررات و قوانین زیست محیطی

• آمادگی و واکنش در وضعیت اضطراری

• کاهش شکایات، جریمه ها و مجازات ها

• حذف دوباره کاریها

• ارتقاء بهره وری به دلیل استفاده از منابع انسانی، طبیعی، اقتصادی و بازدهی کالا و خدمات

• بهبود ایمنی و بهداشت

• بهبود کیفیت محیط زیست طبیعی و انسانی و حصول به توسعه پایدار

هدف از کاربرد ISO 14001    بالا

ISO 14001 به عنوان یک عنصر موثر و فعال در نظام مدیریت، عملکرد زیست محیطی سازمان را بهبود بخشیده، نظام مدیریت را منسجم و استاندارد کرده، اجرا و راهبری امور را هماهنگ ساخته، مدیران را با شیوه های حل مشکلات آشنا نموده و موانع ساختاری موجود را مشخص می سازد. این استاندارد انعطاف پذیر بوده و اجزای آن متناسب با ویژگیهای هر سازمان و نیز قوانین و شرایط محیط زیست هر کشور به شکل واقع گرایانه انتخاب می شود و با هدف برقراری نظام مدیریت زیست محیطی در نظام موجود در یک سازمان، شرکت و... استقرار می یابد، تا با روشی هدفمند و نظام مند، مشکلات و خطرات زیست محیطی مرتبط با فعالیتهای سازمان را در قسمتهای مختلف شناسایی و سپس به دسته بندی آنها بپردازد.
در مرحله بعد برحسب اولویت بندی های صورت گرفته ، برنامه های مشخصی به منظور کنترل و کاهش خطرات و مشکلات مذکور، تدوین می گردد که در آنها حوزه فعالیت، زمان انجام، مسئولیت ها و روشهای انجام کار دقیقاً مشخص شده است.

تاریخچه استقرار نظام مدیریت زیست محیطی در منطقه ۲۲ شهرداری تهران
پروژه استقرار نظام مدیریت زیست محیطی در سازمان شهرداری منطقه ۲۲ در دی ماه سال ۱۳۸۰ با عزمی راسخ و با مشاوره مرکز تحقیقات و مطالعات محیط زیست و انرژی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی آغاز گردید و در نخستین اقدام، مدیریت زیست محیطی منطقه « شهردار منطقه» ضمن تعیین نماینده مدیریت با تشکیل کمیته راهبری « نمایندگان حوزه های مختلف و مشاورین ذیربط » و جلسات مستمر، برنامه ریزی لازم را به منظور تهیه مستندات و فراهم نمودن زمینه جهت اجرای اقدامات مربوطه به انجام رساندند.
با توجه به اتمام فاز استقرار نظام مدیریت زیست محیطی ISO 14001 در شهرداری منطقه ۲۲، پس از ساماندهی مجدد تدوین برنامه های مدیریت جهت تحقق خط مشی و اهداف کلان و خرد زیست محیطی و آغاز عملیات اجرایی طرح به شرح زیر در دستور کار قرار گرفته است:

• ارتقاء سطح فرهنگ زیست محیطی
• ایجاد آمادگی و واکنش به هنگام بروز بلایا و حوادث
• ارتقاء سطح زیست محیطی
• کاهش تولید پسماندها
• رعایت موازین زیست محیطی و بهداشتی در جداسازی، ذخیره، جمع آوری، حمل و دفع پسماندها
• ارتقاء سطح ایمنی و بهداشت فردی
• ارتقاء سطح کیفی ایمنی و بهداشت عمومی
• استفاده بهینه از سوخت و انرژی و جلوگیری از اتلاف آن
• رعایت موازین زیست محیطی و بهداشتی در خصوص جمع آوری، تصفیه و دفع فاضلاب
• رعایت موازین زیست محیطی در خصوص حمل و نقل و ترافیک
• کنترل وکاهش آلودگی هوا در ارتباط با فعالیتها
• استفاده بهینه از آب

با انجام کلیه تعهدات پیش بینی شده و پس از انجام ممیزی ابتدایی و کسب آمادگی لازم برای ممیزی نهایی توسط شرکت گواهی دهنده « شرکت DQS »، ممیزی کل منطقه توسط شرکت DQS انجام شد و در نهایت گواهینامه ISO 14001:۱۹۹۶ در تابستان سال ۸۲ توسط شهرداری منطقه ۲۲ به عنوان اولین شهرداری در کل شهرداری های کشور اخذ گردید.
این منطقه در دی ماه سال ۸۳ توسط شرکت گواهی دهنده مورد ممیزی مراقبتی قرارگرفت و موفق به حفظ گواهینامه در این ارزیابی گشت.
استاندارد ISO 14001 در سال ۲۰۰۴ توسط سازمان بین المللی استاندارد مورد ویرایش مجدد قرار گرفت این بازنگری به دنبال نگرشی فرایندی و کاهش حجم مستندات در سازمان ها بود، در این راستا شهرداری منطقه در جهت ارتقاء سیستم مدیریت زیست محیطی اقدام به تغییرات همگام با خواسته های ویرایش جدید نمود ودر ممیزی نهایی که در مورخ ۱۳ و ۱۴ دی ماه ۱۳۸۴توسط شرکت DQS « شرکت گواهی دهنده» انجام گرفت موفق به اخذ مجدد گواهی نامه با ویرایش ۲۰۰۴ گردید.

تفاوت ارگانهای خدماتی نظیر شهرداری با کارخانجات و صنایع از نظر دریافت گواهینامه ISO 14001   بالا

دریافت گواهینامه استاندارد ISO 14001 توسط شهرداری منطقه ۲۲ در واقع یک نوع آوری است چرا که در سایر موارد عموماً با دریافت این گواهینامه سود مستقیم یا غیر مستقیم عاید دریافت کنندگان می گردد.
به عنوان مثال وقتی کارخانه ای موفق به دریافت این گواهینامه می شود علاوه بر استفاده از مزایای تبلیغاتی آن میتواند با وارد شدن در بازار جهانی که شرط آن رعایت چنین استانداردهایی می باشد سود سرشاری را انتظار داشته باشد و از سوی دیگر با انجام اقدامات اصلاحی درجهت حفظ محیط زیست، از پرداخت جریمه های سنگین خودداری نماید و از این طریق به لحاظ مالی منتفع گردد. اما در ارگانی خدماتی نظیر شهرداری مزیت قابل توجه، برای شهروندان به لحاظ داشتن محیط زیست سالم و شرایط بهتر زندگی خواهد بود.
به عبارت دیگر هنگامیکه شهرداری منطقه ۲۲ به صورت داوطلبانه اقدام به اخذ گواهینامه استاندارد ISO 14001 نمود، تعهد سنگینی را در قبال مردم و محیط زیست پذیرفته است و آن تعهد چیزی جز حفظ و حراست از حقوق متقابل مردم و محیط زیست در کلیه اقدامات مربوط به شهرداری در حیطه اختیارات منطقه نیست.
سیستم مدیریت زیست محیطی ISO 14001 دارای الزاماتی است که در صورت اجرای صحیح و عمل به مفاد آن، تداوم و استمرار فرایند ها جزء جدایی ناپذیر مدیریت مجموعه خواهد بود.
سیاستگزاری های منطقه متوجه اطمینان از اجرای دقیق الزامات این استاندارد می باشد تا از این راه پایداری اقدامات تضمین گردد.

استقرار واحد محیط زیست و انرژی در منطقه   بالا

پس از اخذ گواهینامه واحدی تحت عنوان واحد محیط زیست و انرژی در منطقه برقرار و زیر نظر مدیریت ارشد زیست محیطی منطقه « شهردار منطقه» شروع به کار نمود.
واحد محیط زیست و انرژی بعنوان یک حلقه ارتباطی فی مابین قسمت‌های مختلف عمل کرده و باعث سرعت انجام کارها و برقراری مناسب ایزو گردیده است. این واحد همچنین با شناسایی و بررسی مشکلات زیست‌محیطی سطح منطقه با ارائه راهکار نقش موثری در برطرف شدن این مشکلات ایفا می‌کند.
موارد ذیل ازجمله وظایف و امور محوله این واحد می‌باشد:

• برگزاری جلسات کمیته راهبری در جهت تعیین اجرا و راهبرد اهداف کلان، خرد و برنامه های زیست محیطی منطقه

• نظارت بر کلیه فعالیتهای زیست محیطی منطقه

• ترویج و ارتقاء فرهنگ زیست محیطی پرسنل و شهروندان از طریق برگزاری کلاس آموزشی، تهیه و توزیع بروشور وکتابچه های آموزشی و....

• تهیه، تدوین و بازنگری مستندات زیست محیطی از جمله روش های اجرایی، دستورالعمل ها و چک لیستهای زیست محیطی و نظارت برحسن اجرای آنها

• شرکت در ششمین نمایشگاه بین‌المللی محیط‌زیست ایران

• راه‌اندازی بخش محیط‌زیست و انرژی در سایت اینترنتی منطقه

• نظارت ‌بر حسن ‌اجرای ‌پروژه‌ها و طرحهای ‌مطالعاتی ‌زیست ‌محیطی منطقه

• اعمال ضوابط و رویه‌های زیست‌محیطی در حوزه شهری از طریق شرکت در کمیسیون طراحی شهری، معماری و محیط ‌زیست و بررسی طرح ‌ها

• برگزاری جلسات ادواری کمیته راهبری جهت ارائه راهکارهای مناسب در راستای تحقق اهداف زیست‌محیطی منطقه

• آموزش پیمانکاران طرف قرارداد با منطقه در ارتباط با مسائل زیست‌محیطی، ایمنی و بهداشت

• نظارت بر عملکرد پیمانکاران طرف قرارداد با منطقه در ارتباط با رعایت مسائل زیست ‌محیطی

• ارائه مطلب واطلاع‌رسانی در زمینه مسائل زیست‌محیطی در روزنامه‌های ‌ رسمی و همشهری محله ۲۲

• ارتباط با سایر سازمانها از قبیل سازمان محیط‌‌زیست، سازمان بازیافت و تبدیل مواد و ... دررابطه با مسائل زیست‌محیطی مرتبط با فعالیت آنها

تاثیر بکارگیری سیستم مدیریت زیست محیطی ایزو 14001 بر فعالیت های شهرداری منطقه   بالا

• ارتقاء سطح آگاهی‌های عمومی پرسنل نسبت به مسائل زیست‌محیطی و ایزو که موجب رعایت مسائل زیست‌محیطی و .... و همچنین شناسایی مشکلات و ارائه راهکار برای رفع آنها می‌شود

• صرفه جویی در مصرف سوخت و انرژی از طریق خرید بهینه و مناسب اقلام و کالاها منطبق بر استانداردهای ایزو (در جهت دوام بیشتر آنها و جلوگیری از اتلاف منابع)

• استفاده بهینه ازمنابع بخصوص مصرف کاغذ از طریق ایجاد آگاهی در پرسنل

• اجرای موفق طرح تفکیک زباله از مبدا با بکارگیری آموزش در کلیه سطوح (مدارس، منازل، کارگران و ... )

• ارزیابی رعایت مسائل زیست محیطی توسط پیمانکاران طی بازدیدهای مکرر حوزه های مربوطه و واحد محیط زیست و انرژی و اقدام در جهت رفع مورد از طریق تذکر و اعمال کسورات در صورت وضعیت ایشان

• لحاظ امتیازات داده شده به پیمانکاران، در خصوص رعایت مسائل زیست‌محیطی، در انتخاب پیمانکاران ذیصلاح

• رعایت مسائل ایمنی و بهداشتی در هنگام کار توسط کلیة کارگران و پیمانکاران

• گردآوری آمار کمی و کیفی عملکرد زیست محیطی حوزه های مختلف به جهت لزوم تکمیل مستندات موجود

• اعمال مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان و استفاده از روش های جدید در ساختمان‌ها توسط کمیسیون‌های مختلف برای مجتمع های مسکونی به لحاظ کاهش مصرف انرژی

• بررسی جنبه های مختلف زیست محیطی در انجام کلیة پروژه های بزرگ منطقه

• استقرار واحد محیط زیست و انرژی در منطقه برای اجرایی نمودن اهداف کلان و خرد و نحوة نظارت بر اجرای بهینة برنامه ها

• ارزشیابی نحوة عملکرد واحد های مختلف در خصوص مسائل زیست محیطی

• تهیه جزوات آموزشی وبرگزاری دوره های آموزشی برای کارکنان

• برقراری ارتباط با طرفهای ذینفع از طرق مختلف نظیر : اینترنت، فرمهای نظرسنجی، سامانه پیام شهر و...

• آموزش پیمانکاران طرف قرارداد با منطقه در ارتباط با مسائل زیست‌محیطی، ایمنی و بهداشت

• الحاقیه بند ایزو 14001 در کلیه قراردادهای منعقده با پیمانکاران در سطح منطقه و موظف شدن آنها به رعایت کلیه مسائل زیست‌محیطی

• ارتباط با سایر سازمانها از قبیل سازمان محیط‌زیست، سازمان بازیافت و تبدیل مواد و ... در رابطه با مسائل زیست محیطی مرتبط با فعالیت آنها
  
  
   

بالا

بالا خط مشی زیست محیطی - نظام مدیریت زیست محیطی - شهرداری منطقه ۲۲ تهران

بالای صفحه