آزمایشات تجزیه شیمیایی برگ درختان

تجزیه شیمایی برگ گیاهان بهترین روش برای تعیین میزان عناصر موجود در گیاه و برآورد مواد غذایی مورد نیاز آنها می باشد چرا كه نموگیاهان از غلظت عناصر غذایی موجود در بافتها و برگها تبعیت می كند . از روی نتایج تحقیقاتی كه روی درختان اقاقیا ( پهن برگ ) و كاج ( سوزنی برگ ) انجام شده است ( جهاد تحقیقیات آب و خاك ، 1379 ) ، میزان عناصر شیمیایی بدین شرح است :  
ازت : در برگ درختان كاج بین 0/97 –1/14 درصد و اقاقیا بین 3/1 –4 درصد متغیر بوده است لذا باید گفت درختان اقاقیا كه یك گونه تثبیت كننده ازت می باشند به مراتب بیشتر از درختان كاج ازت را از خاك جذب و در برگها ذخیره كرده است . ازت موجود در گیاهان حداكثر سه درصد است كه در درختان كاج به حد ماكزیمم نرسیده است.
 
فسفر : در سوزنهای كاج بین 0/12 - 0/23 درصد و در اقاقیا بین 0/12 –0/17 در صد نوسان دارد یعنی كاج با توجه به شرایط محیطی نسبتاً خشك كمی بیشتر از اقاقیا فسفر را در اندامهای هوایی خود ذخیره كرده است . مقدار متوسط فسفر در گیاهان حداكثر 0/5 درصد است كه در هر دوگونه به حد ماكزیمم نمی رسد.
 
پتاسیم : در كاج بین 0/63 –0/76 درصد و اقاقیا بین 0/76 – 1/8 درصد نوسان بوده است یعنی اقاقیا نسبت به كاج پتاسیم بیشتری در اندامهای خود دارد . مقدار پتاسیم در گیاهان حداكثر 3 درصد است و در این دو گونه به حد ماكزیمم نمی رسد.
 
كلسیم : در برگ درختان كاج بین 1/54 –2/01 درصد و در اقاقیا بین 3/64 – 4/76 درصد متغیر است ، یعنی در اقاقیا به حد كافی وجود دارد . مقدار كلسیم در گیاهان حداكثر 4 درصد است و در كاج به ماكزیمم نمی رسد.
 
منیزیم : در كاج بین 0/23 - 0/33  درصد و در برگ اقاقیا بین 0/38 - 0/46 درصد نوسان دارد . مقدار متوسط منیزیم در گیاهان حداكثر 0/7 درصد است كه در هر دو گونه به حد ماكزیمم نمی رسد.
 
آهن : در كاج بین 91-219 میلی گرم در كیلوگرم و در اقاقیا بین 230-437 میلی گرم در كیلوگرم در نوسان است . مقدار متوسط آهن در گیاهان حداكثر 200 میلی گرم است كه در هر گونه حد ماكزیمم رسیده است.
 
منگنز : در برگ درختان كاج بین 34-58 میلی گرم در كیلوگرم و در اقاقیا بین 103/56 میلی گرم در كیلوگرم متغیر است . مقدار متوسط منگنز در گیاهان حداكثر 100 میلی گرم در كیلوگرم است و در كاج به حد ماكزیمم نمی رسد.
 
روی : در درختان كاج بین 24-33 میلی گرم در كیلوگرم و در اقاقیا بین 30-43 میلی گرم در كیلوگرم متغیر است . مقدار متوسط روی در گیاهان حداكثر 100 میلی گرم در كیلوگرم است كه در هیچ یك از دو گونه به حد ماكزیمم نمی رسد.
 
مس : در درختان كاج بین 4-5 میلی گرم در كیلوگرم و در اقاقیا بین 7-9 میلی گرم در كیلوگرم متغیر است . مقدار متوسط مس در گیاهان حداكثر 20 میلی گرم در كیلوگرم است كه در هر دو گونه به حد ماكزیمم نمی رسد.
در مجموع میانگین عناصر شیمیایی موجود در برگ اقاقیا بیشتر از درختان كاج بوده است . نتایجی را به شرح ذیل می دهد .
نتایج حاصله از تجزیه واریانس میانگین فاكتورهای فیزیك و شیمیایی خاك متاثر از نوع جنگل حاصله حاكی از این است كه نوع جنگلكاری اثر جدی روی فاكتورهای فیزیكی و شیمیایی خاك مثل عمق ( كاج 5/33 و اقاقیا 11/46 سانتیمتر ) ، اسیدیته گل اشباع ( برای كاج 7/44 و اقاقیا 7/75 سانتیمتر ) و هدایت الكتریكی ( برای كاج 1/14 و اقاقیا 0/9 میلی موهس بر سانتی متر مكعب ) داشته و در مورد سیلت و شن اثر ضعیفتری دارد و روی در صد رس ، در صد رطوبت اشباع ، درصد مواد خنثی شونده، درصد كربن آلی و مواد آلی، در صد ازت كل، فسفر و پتاسیم قابل جذب تفاوت معنی داری نداشته است. گونه كاج دارای ریشه های عمیق نبوده و مواد غذایی را عمدتاً از اعماق خاك تامین می كند ولی اقاقیا دارای ریشه های عمیق بوده و فعالیت زیای در اعماق خاك دارد و اسیدهای آلی نیز ترشح می كند بنابراین گونه اقاقیا در جهت تغییرات عمیق خاك روئین موثر است و آنرا افزایش می دهد و در نتیجه ذخیره رطوبت در خاك هم بیشتر می شود و بستر مناسبی برای گیاهان زیر اشكوب فراهم می گردد و اسیدیته خاك را  نیز كمی بالا می برد ولی گونه كاج اسیدیته خاك را كاهش داده و به حد خنثی رسانده است. مواد آلی خاك نیز كه  از مهمترین خصوصیات خاك است. تحت تاثیر نوع جنگل قرار دارد یعنی با كاشت گونه كاج درصد كربن خاك بیشتر می شود . به هر صورت می توان گفت محدوده مورد نظر از حیث حاصلخیزی و كمبود مواد آلی با مشكل جدی مواجه است.