منابع طبیعی منطقه

• نحوه بررسی ویژگی‌های پوشش گیاهی منطقه

پروژه‌های زیادی از جمله پروژه‌های ساختمانی می‌توانند باعث اثرات نامطلوب بر روی اكوسیستم‌های آبی و خشكی شود.
پوشش گیاهی به عنوان اساس زنجیره غذایی و موثر بر شرایط خاك، آب و اقلیم منطقه و همچنین تأمین كننده زیستگاه برخی از گونه‌های جانوری، یكی از عوامل مهم مورد بررسی در مطالعات ارزیابی اثرات زیست‌محیطی محسوب می‌گردد.
در واقع پوشش گیاهی به عنوان یكی از فاكتور‌های مورد بررسی در محیط‌های بیولوژیك و نیز تعیین كننده شرایط در محیط فیزیكوشیمیایی می‌باشد.
بدیهی است احداث مجموعه شهرك‌های مسكونی در منطقه 22 شهرداری تهران موجب تخریب پوشش گیاهی در منطقه خواهد شد.
با وجود اینكه در منطقه22 با توجه به كاربری شهری آن، پوشش گیاهی دستخوش تخریب گردیده لذا در مطالعات ارزیابی اثرات زیست محیطی پارامتر‌هایی باید در نظر گرفته شود كه عبارتند از:

- وضعیت گذشته و موجود رویشگاه‌های طبیعی در منطقه، علل تخریب، روند ترمیم و اقدامات انجام شده
- جوامع و تیپ‌های گیاهی موجود
- توزیع و پراكندگی جوامع و گونه‌ها
- گونه‌های گیاهی با ارزشهای ژنتیكی، حمایت شده، داروئی، اكولوژیكی، حفاظتی و تعیین محل رویشگاهها
- نقش گونه‌های گیاهی در زنجیره غذایی و اقتصاد منطقه [ منوری، سید مسعود 1380].

• ویژگی‌های گونه‌های گیاهی

گونه‌های گیاهی موجود در نواحی مطالعاتی و ارتفاعات بالادست جزء فلور ایران و تورانی به حساب می‌آیند. تیپ گونه‌های شناسایی شده و فرم رویشی آن‌ها عمدتاً علفی و بوته‌ای بوده و از لحاظ طول عمر چند ساله می‌باشند و فرم تكثیر آن‌ها توسط بذر است.
بر اساس مطالعات صحرایی و انجام نمونه‌برداری مهمترین گونه‌های شناسایی شده در منطقه عبارتنداز: پده، علف شور، بومادران، اشنیان، كلاه‌میرحسن، بادام كوهی، كاروانكش، شكر تیغال، گون، مرغ، چرخه، خارشتر، اسپند، خارگونی، درمنه‌دشتی، گون، لگچی، جغجغه،  تره تیزك وحشی، درمنه كوهی، شكر تیغال و كنگر.
در بررسی‌های انجام شده 19 تیپ مرتعی در زیرحوزه كرج- جاجرود شناسایی شده است. از میان تیپ‌های موجود در این زیرحوزه می‌توان به تیپ‌های prennial grasses
Thymus-Cushion، Agropyron- Leucop- Astragalus، Astragalus- Stipa- Psathyrostachys و Stipa- Artemisia اشاره كرد كه محدوده مطالعاتی و پیرامون آن را تشكیل می‌دهد. وضعیت مراتع مورد مطالعه در زیرحوزه مذكور از متوسط تا خیلی ضعیف تغییر می‌كند. در زیرحوزه مذكـور از جمـله در منطقــه مطالعـاتی و نواحی اطـراف، مراتـع مورد تخـریب واقع شـده و وضعیت‌های خوب به چشم نمی‌خورد [خراسانی، نعمت‌الله و همكاران ، 1378].
پوشش گیاهی مصنوعی به طور عمده در محدوده مطالعاتی شامل جنگل‌های دست ‌كاشت چیتگر و وردآورد است. شهرك دانشگاه صنعتی شریف در شمال غربی منطقه 22 شهرداری تهران واقع شده است كه پوشش گیاهی غالب آن به شرح زیر می‌باشد:  پرندستان، بادام- تنگرستان، بادام – گونستان و بادام – ارجنكستان  
یكی از مهمترین زیستگاههای موجود در محدوده مطالعاتی پارك جنگلی چیتگر می‌باشد كه عمده‌ترین پوشش گیاهی مصنوعی در محدوده مطالعاتی را شامل می‌شود.
گونه‌های مرتعی غالب پارك را درمنه و گون تشكیل می‌دهد كه تراكم آن‌ها در بخش‌های مختلف پارك به طور موضعی كم و زیاد می‌شود. حدود 02/48 درصد از مساحت پارك متعلق به 3 گونه سوزنی برگ كاج تهران، سرو نقره‌ای و سرو خمره‌ای است، 42/35 درصد متعلق به گونه‌های اقاقیا، ون و افرای زینتی است، 3/7 درصد متعلق به گونه‌های پلت، داغداغان، نارون، بلوط و عرعر است و 24/16 درصد بقیه متعلق به سایر گونه‌ها می‌باشد.
تعدادی از گونه‌های اصلی در سطح پارك به صورت توده‌های جنگلی خالص دیده می‌شوند كه مهمترین آنها عبارتند از:  توده خالص كـاج تهران، توده خالص ون، توده خالص اقاقیا، توده كــاج – اقاقیا و توده زبان گنجشك- اقاقیا می‌باشد[ خراسانی، نعمت‌الله و همكاران،1378].

به طور كلی رستنی‌های شناسایی شده در پارك جنگلی چیتگر در 5 گروه به شرح زیر معرفی می‌گردند[ میربادین، علیرضا و همكاران،1372]:

1- گندمیان
2- شبه گندمیان
3- گیاهان علفی پهن‌برگ
4- گیاهان بوته‌ای
5- درختان و درختچه‌ها

اسامی درختان و درختچه‌های پارك جنگلی چیتگر عبارتند از:

1. Acer velutinum boiss

2. Acer negundo L.

3. Ailantus altissima desf

4. Biota orintalis L.

5. Catalpa speciosa warder

6. Cercis siliquastrum

7. Cupressus arizonica greene

8. Elaeagnus angustifolia L.

9. Fraxinus rotundifolia mill

10. Morus alba L.

11. Platanus orientalis L.

12. Populus nigra L.

13. Quercus castaneifolia C.A.M

14. Robinia pseudoacacia L.

15. Ulmus carpinifolia borkh

16. Celtis australis

17. Quercus Persica

18. Cupressus sempervirens var. fastigiata

19. Cupressus sempervirens var. horizonatalis

پوشش گیاهی غالب منطقه وردآورد عبارتند از:

1. Astragalus glaucacanthus

2. Stipa barbata

3. Amygdalus Lyciodes

4. Acantophyllum gracile

5. Amygdalus scoparia

6. Artemisia sp.

7. Salsola sp.

8. Astragalus thragaconthus

9. Bromus tectorum

تیپ‌های گیاهی كه در منطقه وجود دارد عبارتند از:

1. Astragalus glaucacanthus – Stipa barbata

2. Amygdalus Lyciodes – Astragalus glaucacanthus

3. Amygdalus Scoparia – Artemisia sp.

4. Amygdalus Lyciodes –Artemisia sp.

5. Astragalus glaucacanthus – Amygdalus lycides

6. Astragalus glaucacathus – Artemisia sp.

7. Artemisia sp- Salsola sp.

8. Artemisia sp- Bromus tectarum

9. Artemisia sp. – Acanthophyllum gracile

10. Astragalus thragacanthus
     

مناطق تحت حفاظت و مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست عباتند از:

- منطقه حفاظت شده البرز مركزی
گونه‌های گیاهی موجود در ناحیه جنوبی منطقه حفاظت شده البرز مركزی عبارتند از: انواع گندمیان، گراس‌ها، انجیر، گوجه وحشی، زرشك، زالزالك، بادامك، پسته‌وحشی، شقایق، باریجه، درمنه، گون، گلپر، مامیران و شیرخشت.
مهمترین گونه‌های جانوری این ناحیه عبارتند از:
قوچ و میش البرز مركزی، كل و بز، خرس قهوه‌ای، پلنگ، روباه، شغال، گراز، گربه‌وحشی، سمور، شنگ، راسو، افعی البرزی، افعی قفقازی، افعی دماوندی، ماهی قزل‌آلا، عروس‌ماهی،
سیاه‌ماهی، عقاب، شاهین، كركس، بالابان، دلیجه، سارگپه، كبك، كبك‌دری، بلدرچین، تیهو، سهره، سبزه قبا، هدهد، داركوب و عقاب طلایی [ مركز تحقیقات و مطالعات زیست محیطی، 1380].